MGM Eurocontrol Gelirlerinde 3 Kat Artış Sağlayabilir

“MGM” Uçuş Güvenliğinin Asli Sorumlularından

Havacılık sektöründeki operasyonların güvenle gerçekleşebilmesi için meteorolojik hizmetler hayati önem taşımaktadır. Ülkemizde bu hizmetler, Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) tarafından yürütülmektedir. Ancak MGM, Avrupa’daki eşdeğer meteoroloji servislerine kıyasla Eurocontrol gelirlerinden çok daha düşük bir pay almakta ve bu durum yıllar içinde kronik bir sorun haline gelmektedir.

Durum Tespiti: Türkiye ve Avrupa Arasında Uçurum Var

🔍 Verilerle Gerçekler:

Avrupa’da meteoroloji birimlerinin Eurocontrol gelirlerinden aldığı ortalama pay %7 civarındadır (Bazı ülkelerde %10’a kadar çıkabilmekte ve bu oran Eurocontrol tarafından kabul edilebilir üst sınır olarak görülmektedir).
Türkiye’de bu oran yaklaşık %3 civarına düşmüş, hatta bazı yıllarda daha da azalmıştır.

🔎 Fransa Örneği:

2020 yılında Eurocontrol, Fransa’ya toplam 1.382.371.000 € ödeme yapmış, bu tutarın %5,4’ü, yani yaklaşık 74,65 milyon €‘su, Météo-France’ye (Fransa meteoroloji kurumuna) aktarılmıştır.

2024 yılında ise sivil havacılık operasyonlarından doğan maliyetler için Fransa’ya 1.410.874.000 € aktarılmıştır. Geçen 4 yılda Aktarılan miktarda %2’lik bir artış olduğundan oranlarda pek bir değişme yaşanmadığı varsayımıyla, Météo-France’a ayrılan miktar 2024 yılı için yaklaşık 77,6 milyon € civarında olduğu düşünülebilir.

Türkiye’de ise 2024 yılında DHMİ tarafından MGM’ye aktarılan miktar sadece 23 milyon € (yaklaşık 835 milyon TL) idi. Bu miktar, Fransa’nın meteoroloji otoritesine aktardığının 1/3’ünden daha az bir noktadadır.

Maliyet Hesaplaması: MGM Eurocontrol’den Ne Kadar Maliyet Geri Kazanımı Sağlayabilir?

Personel Giderlerinden Başlanırsa:

1. Genel Müdürlük Personeli (Merkez)

Tahmini 1000 personel
Ortalama brüt maaş: 80.000 TL
Görevleri %20’si sivil havacılığa atfedilirse: 💰(80.000 TL x 1000 x 20%) x 12 ay ≈ 180 milyon TL

2. Taşra Teşkilatı Personeli (Çoğunluk Havaalanları)

Tahmini 1250 personel
Görevlerin %90’ı sivil havacılıkla doğrudan ilişkili 💰(80.000 TL x 1250 x 90%) x 12 ay ≈ 1,08 milyar TL

➡️ Havacılık Sektörüyle İlişkili Toplam Personel Gideri≈ 180 Milyon TL + 1,08 Milyar TL ≈ 1,26 Milyar TL.

➡️ Eğer personel maaşları, DHMİ ve SHGM’deki gibi havacılık tazminat oranlarına göre bürüt 160.000 TL (tüm personellerinin yaklaşık ortalaması) seviyesine yükseltilirse; sadece personel maaşlarından dolayı Eurocontrol’den geri alınabilecek kaynak: ~2,5 milyar TL.

Sadece Personel Değil, Diğer Kalemler De Dahil Edilmeli

WMO No. 904’e Göre Geri Kazanılabilir Maliyet Kalemleri:

a) Personel Giderleri: Maaş, SGK primi, fazla mesai
b) Ekipman ve Teknoloji: Gözlem cihazları, sunucular, yazılımlar
c) İdari ve Tesis Giderleri: Elektrik, kira, internet, temizlik
d) Eğitim ve Kalite: ICAO/WMO standartları, eğitimler
e) Ar-Ge ve Uluslararası Katılım: ICAO, EUMETNET, WMO katkı payları
f) Amortisman: Radarlar, otomatik gözlem sistemleri vb.

Şu anda MGM’ye aktarılan Eurocontrol gelirlerinin yalnızca üçte birinin, belirli personel maaşlarının faturalandırılmasından kaynaklandığı; kalan kısmın ise sivil havacılığa sunulan diğer hizmetlere atfedildiği düşünülmektedir. Aslında olması gereken durum:

➡️ Personel + Diğer Kalemler ile toplam geri kazanılabilir miktar: ~3 milyar TL ‘dir.

Bu da, 2024’te 23 milyon Euro (yaklaşık 835 milyon TL) olan gelirin, mevcut koşullar iyileştirildiğinde yaklaşık 3 katına çıkabileceğini göstermektedir.

Potansiyel Yüksek, Gerekli Adımlar Belli

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, sadece Fransa örneğindeki uygulamaları esas alarak bile gelirlerini 3 katına çıkartabilir. WMO 904 numaralı “Havacılık Meteoroloji Hizmetleri Maliyet Geri Kazanımı Rehberi” doğrultusunda yapılacak düzenlemeler, MGM’ye sivil havacılık faaliyetlerinden doğan hakkı olan finansal katkıyı sağlayacaktır.

Atılması Gereken Adımlar:

MGM’nin, maliyet analizlerini personel maaşlarını ve tüm kalemleri içerecek şekilde yeniden yapılandırması.
DHMİ’nin bu maliyetleri Eurocontrol sistemine eksiksiz yansıtması.
MGM personeline, havacılık hizmeti veren diğer kamu kurumlarındaki gibi adil havacılık tazminatı verilmesi.

Böylece ülke olarak hem personel hakkı korunmuş olacak, hem de meteorolojik hizmetlerin ekonomik değeri uluslararası sistemde tam anlamıyla geri kazanılacaktır.

✍️ Flightmet olarak bu konunun takipçisiyiz. Adil, şeffaf ve ülke menfaatlerini gözeten çözümler için kamuoyunu bilgilendirmeye devam edeceğiz.

KAYNAKLAR

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün Sivil Havacılık Hizmetlerinden Doğan Maliyetleri Geri Kazanma Rehberi | flightmet.com 2020 Fransa Gelirinin Météo-France Payı %5,4

Report on the operation of the route charges system in 2020 | EUROCONTROL

Report on the Operation of the Route Charges System in 2024 | EUROCONTROL