904 “Cost Recovery” kılavuzlarında açıkça tanımlanmıştır; personel ödemeleri de bu kapsama dahildir.

Eurocontrol, kendisine üye ülkelere yaptığı ödemeleri seyrüsefere verilen hizmetlerden doğan maliyetlerin geri ödenmesi amacıyla aktarır. Yani sadece seyrüsefer hizmetlerine atfedilen maliyetler—maaş, tazminat ve diğer giderler—uluslararası trafikten elde edilen gelirlerle karşılanabilir. Ne var ki, Temmuz 2022’de yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) için DHMİ oranlarında havacılık tazminatı verilmesi kararlaştırılmıştır. Oysa SHGM çalışanlarının aldığı yüksek tutarlı havacılık tazminatları ve 2025 yılında çıkarılan performans primleri SHGM adına Eurocontrol’ e sunulabilecek “maliyet kalemi” statüsünde değildir; bu durum Eurocontrol ve WMO No. 904 “Cost Recovery” kılavuzlarında da açıkça görülmekte olduğundan ülkemizdeki mevcut durumun maliyet hesabına göre paylaşım esasından vazgeçildiği sonucunu doğurmaktadır. Buna rağmen bu ödemeler SHGM personeline düzenli biçimde verilmektedir.

Diğer yanda ise Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), özellikle havalimanlarında seyrüsefere doğrudan hizmet veren birimlerinin Eurocontrol talimatlarınca “%100 karşılanan maliyet birimi” olarak tanımlanmasına rağmen, bahsi geçen kurumlardaki oranlarda havacılık tazminatı ve performans priminden yararlandırılması gerekirken denklerinin otuzda biri seviyesinde havacılık tazminatı almakta; performans priminden ise tamamen muaf tutularak elli kata varan ek ödeme adaletsizliğine mahkûm edilmektedir.

Havacılık sektörüne hizmet eden tüm kurum çalışanlarının “eşit işe eşit ücret” ilkesi kapsamında benzer koşullarda desteklenmesi gerektiği açıktır. Burada SHGM’nin düşük maaş alması gibi bir talep yoktur; aksine, ülkemizin kendi kaynaklarından karşılanması gerekse dahi eşitlik sağlanmalıdır. Ancak gerçek şu ki; önemli kısmı Eurocontrol tarafından olmak üzere terminal hizmeti de dahil edildiğinde tamamı sistem kullanıcılarından karşılanabilecek olan Meteoroloji personelinin maaş ve tazminatları düşük seviyelerde kalırken, Eurocontrol kapsamı dışında olan SHGM, yüksek ek ödemeler (havacılık tazminatı ve performans primi) almaktadır.

Bu durum, hem “eşit işe eşit ücret” ilkesine ciddi zarar vermekte hem de yurt dışından gelen gelirlerle karşılanabilecek meteoroloji personeli haklarının karşılanmaması nedeniyle büyük bir çelişki yaratmaktadır. Bu çelişki yalnızca mali açıdan değil, adalet ve hakkaniyet bakımından da kritik önem taşımaktadır.

Tam da bu nedenle, bir meteoroloji çalışanı 2023 yılı bitmeden, havacılık tazminatı adaletsizliklerinin anayasaya aykırı düzenlemeler nedeniyle iptali ve hakkaniyetli biçimde yeniden ele alınması için idare mahkemesinde dava açmıştır. Dosya hâlen yargıda olup, adlî süreç devam etmekte ve günümüz itibariyle artık bir neticeye bağlanması beklenmektedir.

Bu dava, yalnızca bireysel bir hak arayışı değildir. Meteoroloji personelinin, uluslararası havacılık meteorolojisi standartlarında tanımlanan haklarının savunulması ve Eurocontrol maliyet geri kazanım ilkelerinin Türkiye’de de eşit biçimde uygulanması için açılmış simgesel bir davadır. Sonucu sadece davacıyı değil; Türkiye genelindeki tüm meteoroloji çalışanlarını doğrudan ilgilendirmektedir.

Bugün bu dava, meteoroloji camiasının tükenen morallerine karşı, yeniden bir umut filizi yeşillendirmiştir. Eğer mahkeme Eurocontrol ve WMO 904 ilkeleriyle uyumlu bir karar verirse, bu yalnızca maddi hakların iadesi değil; aynı zamanda “aynı işe eşit ücret” ilkesinin ülkemizde de tescili anlamına gelecektir.

Bu nedenle, adaletin tecellisini ve hakkaniyetin sağlanmasını bekleyen tüm meteoroloji personeli bu davanın sonucuna kilitlenmiş durumdadır. Artık bu sorun hakkaniyetli bir çözüme kavuşturulmalıdır. Hak, emek ve adalet adına verilen bu hukuk mücadelesi davacı arkadaşımız nezdinde bütün meteoroloji personelinin hatta yargıya olan güvenin tescillenmesi adına tüm ülke vatandaşlarının davasıdır.

Bu metin, kamuya açık bilgiler ve uluslararası standartlar temel alınarak hazırlanmış bir farkındalık yazısıdır; herhangi bir yargı sürecinin sonucuna dair kesinlik iddiası taşımaz.