Performans primi, kamu kurumlarında görev yapan personelin işini etkin ve verimli bir şekilde yapmasını teşvik eden ek bir mali ödemedir. Türkiye’de Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) personeli bu primden yararlanır. Memurlar ve sözleşmeli personel, belirlenen performans kriterlerini yerine getirdiklerinde ödemeye hak kazanır.

Hesaplama Formülleri:

Gelen-Giden Uçak Trafiğine Bağlı Prim = (Gelen-Giden Uçak Sayısı) × (Memur Aylık Katsayısı × 0,40)

Transit Uçuşlara Bağlı Prim = (Transit Uçak Sayısı) × (Memur Aylık Katsayısı × 1,20)

Birimler, en-route ve terminal hizmetleri kapsamında yaptığı görevlere göre (yani formülde belirtilen transit uçuşlar ve gelen-giden uçuşlar) farklı miktarlarda performans primi alırlar.

2025 yılı yaz ayları güncel verilerine göre:
En az alan birimden en çok alan birime, aylık yaklaşık olarak 20.000 TL ile 70.000 TL arasında ek primler ilgili personelin hesabına yatmaktadır.

Performans Priminin Tarihsel Gelişimi ve Sebebi:

Performans priminden önce, havacılık sektörüne hizmet veren DHMİ, SHGM ve MGM çalışanlarına halihazırda havacılık tazminatı veriliyordu (MGM personeli, günümüz rakamlarıyla yaklaşık 3.300 TL alarak, bu üç kurum arasında yaklaşık 50 kat daha düşük bir tazminat seviyesinde). Mevcut tazminatların sektördeki öneme göre düşük olduğu dile getirilerek havacılık tazminatında artış talep edildi; ancak doğrudan artış yerine, havacılık tazminatına ek olarak bu yeni ödeme kalemi olan performans primi uygulamaya konuldu.

Performans priminin uygulanmasının arka planında, tazminatların düşük olduğu gerekçesiyle DHMİ bünyesindeki kontrolörlerin iş süreçlerinde inisiyatif almadan çalışması sonucu uçuşlarda gecikmeler ve iptaller yaşanması etkili olmuştur. Yetkililer, bu duruma karşılık havacılık tazminatında doğrudan artış yapmak yerine, yeni bir ödeme kalemi olarak performans primini düzenlemişlerdir. Bu uygulamanın amacı, uçuşlardaki aksamalardan dolayı personelin maaşlarında azalma riski yaratacak eylem süreçlerinin personelin kendi menfaatine olmayacağını öngörmek olarak değerlendirilebilir.

MGM personeli, havacılık tazminatındaki mağduriyetine ek olarak performans priminden de yararlandırılmamış; bu, kurumlar arasındaki ek ödeme eşitsizliğini derinleştirmiştir.

Önemli Notlar:

• Yaz aylarında uçuşlar arttığı için primler yüksek olur, kış aylarında ise bir miktar azalabilir.
• Prim tutarları memur aylık katsayısı ile çarpıldığı için her yıl maaş artışına bağlı olarak primler de yükselir.
• Ülke genelinde hava sahasını kullanan uçak sayısı ve havalimanlarına gerçekleştirilen uçuş sayısı arttıkça, performans primlerinde de artış gözlemlenir.

Performans primi, personelin yürüttüğü uçuş operasyonlarıyla doğrudan ilişkilidir; uçuş sayısı arttıkça, ilgili personele yapılacak ek ödeme miktarı da artar. En önemli husus ise bu ödenekler, hava sahasının güvenli ve etkin yönetimi kapsamında sağlanan maliyet geri kazanımı mekanizması çerçevesinde büyük oranda Eurocontrol tarafından karşılanmaktadır.