Flightmet
Hindistan’ın WiFEX-II Başarısı
Hindistan Tropikal Meteoroloji Enstitüsü (IITM), WiFEX-II programı ile havacılık tarihinde önemli bir adım atıyor. Bu program, kış aylarında özellikle Hindistan-Ganj Ovası’nda yoğun şekilde görülen sis olaylarının neden olduğu uçuş iptalleri ve gecikmeleri azaltmayı amaçlıyor.
WiFEX-II kapsamında:
- Yeni nesil sensörler havalimanlarına yerleştiriliyor. Bu sensörler; sıcaklık, nem, rüzgâr, türbülans ve aerosol dağılımı gibi kritik parametreleri gerçek zamanlı ölçüyor.
- Ceilometer’ler bulut tabanı ve görüş mesafesini belirlerken, mikro-meteoroloji kuleleri yüzeye yakın atmosfer koşullarını izliyor.
- Geliştirilen model, 200 metrenin altındaki görüş koşullarında %85’in üzerinde doğruluk sağlayarak havacılık operasyonları için son derece güvenilir tahminler sunuyor.
- Sadece Delhi değil; Jewar (Noida) ve Hisar (Haryana) gibi yeni havalimanları da bu gözlem ağına dahil edildi.
Bu çalışmalar, yalnızca uçuş güvenliğini artırmakla kalmıyor; aynı zamanda havaalanı işletmecilerinin, hava trafik kontrolörlerinin ve havayolu şirketlerinin operasyonel karar alma süreçlerini de güçlendiriyor. Yoğun sisin hava taşımacılığında oluşturduğu zincirleme aksaklıkların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Bir IITM bilim insanının sözleri, işin önemini açıkça ortaya koyuyor:
“WiFEX daha doğru tahminler yapılmasını sağladı. Bu sayede uçuş sapmaları, iptaller ve gecikmeler önemli ölçüde azaldı. Sis, sadece gökyüzünü değil, ekonomiyi ve insanların hayatını da etkiliyor.”
Meteoroloji Çalışanlarının Teknik Gücü
Sis tahmini, hava tahminlerinin en zor konularından biridir. Atmosferdeki ısı, nem ve rüzgâr profillerinin hassas dengeleri, sisin oluşumunu ve dağılmasını belirler. Bu nedenle sıradan tahmin yöntemleri yetersiz kalabilir; yüksek çözünürlüklü modeller, sürekli güncellenen gözlemler ve gelişmiş sensör ağları gerekir.
Meteoroloji uzmanları, atmosferin bu karmaşık dinamiklerini çözümleyerek sisin başlangıç, yoğunluk, süresi ve dağılma zamanını belirler. Bu teknik bilgi, havacılık operasyonlarının güvenliği için hayati bir değere sahiptir. Yani bir meteoroloji personelinin yaptığı iş, doğrudan uçakların emniyetli iniş kalkışını, yolcuların güvenliğini ve milyarlarca liralık ekonomik kaybın önlenmesini sağlar.
Türkiye’nin Potansiyeli ve Gerçekler
Türkiye’de kış aylarında yaşanan yoğun sis havacılık operasyonlarını ciddi şekilde aksatıyor. Uçuş iptalleri, gecikmeler ve yolcu mağduriyetleri, havayolu şirketlerine ve ülke ekonomisine önemli maliyetler yüklüyor.
Oysa Türkiye’nin bu alanda büyük bir avantajı var:
- İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) başta olmak üzere ülkemizin en seçkin kurumlarından yetişen meteoroloji mühendisleri/uzmanları, atmosfer bilimi konusunda dünyanın en güncel yöntemlerini öğrenmiş ve uygulayabilecek seviyede.
- Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve üniversitelerimizin sahip olduğu altyapılar, bu tür projeleri yürütecek kapasiteye sahip.
- Kısacası teknik bilgi gücümüz ve insan kaynağımız mevcut.
Ama sorun şu ki; bu potansiyelin hayata geçirilmesi için gerekli olan motivasyon ortamı mevcut değil. Meteoroloji çalışanları, özellikle havalimanlarında kritik görevler üstlenmelerine rağmen, adaletsiz tazminat politikalarıyla karşı karşıya.
Ne yazık ki havacılık tazminatı ve performans primi gibi ek ödemeler, meteoroloji personeline, SHGM ve DHMİ gibi havacılık sektörüne hizmet sağlayan denk kurumlarda görev yapan personellere kıyasla 50’de 1’i oranında yansıtılıyor. Yani aynı gökyüzü için aynı kritik görevi yapan meteoroloji uzmanları, hak ettiklerinin çok altında destek görüyor. Bu durum yalnızca çalışanların moralini bozmakla kalmıyor, aynı zamanda yetkin kişilerin bu alana yönelmesini de engelliyor.
Çözüm: Adaletli Politikalar = Güçlü Projeler
Türkiye’de sis tahminlerini geliştirmek, havacılık operasyonlarının kesintisiz devam etmesini sağlamak ve sektörün milyarlarca liralık zararını önlemek için WiFEX-II benzeri projelere ihtiyacımız var.
Bunun için:
- Meteoroloji çalışanlarının emeği karşılığını bulmalı.
- Adil ücret politikaları hayata geçirilmeli.
- Çalışanların mesleki tatmini artırılarak bu alana daha fazla yetkin kişinin yönelmesi sağlanmalı.
Türkiye, sahip olduğu mühendislik bilgisi ve uzman kadrosuyla bu çalışmaları gerçekleştirecek güce sahip. Geriye kalan tek şey, bu insan kaynağını motive edecek ve hak ettiği değeri verecek politik iradeyi ortaya koymaktır.
✈️ Son söz: Sis tahmininde Hindistan, WiFEX-II ile büyük bir adım attı. Türkiye’nin de bunu yapabilecek potansiyeli var. Yeter ki meteoroloji mühendislerine hak ettikleri değer verilsin.
Kaynak
